jump to navigation

Jan van Stappen Spoorprijs 21 juni 2012

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: ,
add a comment

Na de nominatie voor Beste bibliotheekproject 2011 heeft de Bibliotheek op het station ook een nominatie in de wacht gesleept voor de Jan van Stappen Spoorprijs 2011.

De Jan van Stappen Spoorprijs wordt sinds 1994 jaarlijks op het Spoorgala uitgereikt om projecten te belonen die bijdragen aan de kwaliteitsverbetering van de dienstverlening aan reizigers.

Dit jaar waren er 45 inzendingen, waarvan er vier voor de Spoorprijs zijn genomineerd. In middels is ook al bekend dat de stationsbibliotheek de prijs niet heeft gewonnen, maar de nominatie heeft bij NS en alle voormalige werkmaatschappijen veel bekendheid gekregen. Tijdens het Spoorgala zijn een filmpje en foto’s van de zeer fotogenieke Bibliotheek op het station Haarlem vertoond.

Omdat de Spoorprijs door NS als een interne aangelegenheid wordt gezien, hebben we er helaas publicitair niet veel uit kunnen halen. Maar volgens de medewerkers die in de stationsbibliotheek werken komen er sinds het Spoorgala opvallend veel machinisten en conducteurs binnen.

Advertenties

3000 flesjes water 11 mei 2012

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: ,
add a comment

Op maandag 7 mei hebben we in de ochtendspits aan 3000 bezoekers van station Haarlem een flesje water uitgedeeld. Met op het etiket informatie over de Bibliotheek op het station. Binnen vijf kwartier waren alle flesjes op. Volgens het bedrijf dat dit soort acties op stations uitvoert is dit positief: relatief weinig mensen hebben het flesje geweigerd. Dat was ook het geval toen we vorig jaar september geflyerd hebben.

De flesjesactie past in het streven om het huidige aantal leden van 725 te vergroten naar meer dan 1000. Dat is de doelstelling voor begin augustus 2012, een jaar na de opening. De laatste 10 weken schreven zich gemiddeld 9 nieuwe leden per week in en daarmee halen we de 1000 niet.

Er volgen dit voorjaar nog twee andere acties. In juni haken we aan bij de Maand van het spannende boek, maar deze maand al begint een InHolland-student met een onderzoek waaraan we ook een actie koppelen. Aanleiding voor het onderzoek is dat het ledenbestand nu voor 26% uit mannen bestaat, terwijl in het in het onderzoek dat we in 2008 met de NS hebben gedaan van de respondenten met belangstelling voor de stationsbibliotheek 40% mannelijk was. We willen wel weten wat we kunnen doen om meer mannen binnen te halen. Alle mannen die nog geen lid zijn, krijgen de mogelijkheden goedkoper lid te worden en een presentje.

Waar komen de leden van de stationsbibliotheek vandaan? 4 april 2012

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: ,
add a comment

Het is natuurlijk interessant om eens na te gaan waar de klanten van de Bibliotheek op het station Haarlem vandaan komen, waar ze wonen.

Is de spreiding over provincies en gemeenten breder dan bij een reguliere bibliotheek?

Toen we eerder dit jaar 623 leden hadden, was de verdeling naar provincie als volgt:

  • Noord-Holland: 574
  • Zuid-Holland: 37
  • Utrecht: 7
  • Flevoland, Friesland, Gelderland, Groningen, Zeeland: alle 1.

Naar gemeente zag de verdeling er zo uit:

  • Haarlem: 401
  • Amsterdam: 31
  • Bloemendaal: 29
  • Velsen: 19
  • Alkmaar: 18
  • Beverwijk: 12
  • Heemstede: 11
  • Leiden: 10
  • Heemskerk, Castricum: 9
  • Heiloo: 8
  • Hillegom, Den Haag: 7
  • Bergen: 6
  • 20 andere gemeenten: 5 of minder.

De leden van de Bibliotheek op het station Haarlem zijn dus afkomstig uit 8 verschillende provincies en 34 verschillende gemeenten. Ik neem aan dat een dergelijke spreiding voor een grote stadsbibliotheek niet uitzonderlijk is, maar voor een kleine vestiging als die op station Haarlem wel.

Resultaten

Op 30 maart, aan het einde van de 33e week,  stonden de tellers van de Bibliotheek op het station Haarlem als volgt: 28.593 bezoekers, 670 leden (waarvan 57% bij inschrijving geen lid van de Bibliotheek Haarlem),  7.883 uitleningen, 203 volgers op Twitter, 76 likes op Facebook.

Voor- en nadelen van de kou 21 februari 2012

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
add a comment

Verwarming

De problemen met de verwarming zijn nu voorlopig opgelost, maar dat was tijdens de twee koude weken – ze lijken al weer  er weg – nog niet het geval en dus geen pretje voor de medewerkers. Gelukkig is hun motivatie om de bibliotheek toch open te houden zo groot, dat niemand er aan denkt om af te haken. Dan maar extra dikke sokken, een bodywarmer en een sjaal.

Dat het zo lang duurt voordat we een structurele oplossing hebben, is omdat de problemen wekenlang het gevolg leken te zijn van een te lage temperatuur van het aangevoerde water. De thermometer op de buis waarmee het water wordt aangevoerde gaf ’s morgens temperaturen van tussen de 20 en 35 graden aan, terwijl ongeveer 60 graden de bedoeling is. Maar wat blijkt: de thermometer functioneert niet goed. Het is nu de vraag wat qua resultaat, kosten en energieverbruik het beste is: het hele etmaal de verwarming aan of nieuwe radiatoren met een hoger vermogen. Het lijkt erop dat het de tweede optie is, maar voorlopig staan de radiatoren dag en nacht aan, zodat ze de snel afkoelende ruimte niet meer vanuit een lage stand hoeven op te warmen. Natuurlijk helpt het dat de buitentemperatuur nu weer ruim boven het vriespunt ligt.

Resultaten

De resultaten tot en met week 6 van 2012, zes maanden na de opening, zijn als volgt: 609 leden (waarvan 56% geen lid van de Bibliotheek Haarlem), 6179 uitleningen en 23.847 bezoekers. Het aantal bezoekers in week 5 en 6 was met respectievelijk 1245 en 1423 hoog, vanwege het onregelmatige treinverkeer als gevolg van de kou en de sneeuw. Het aantal uitleningen was in die weken echter niet hoger dan normaal. Een volgend bewijs dat ons meer moeten inspannen in de bibliotheek lenen en lid worden te stimuleren.

Catalogus

Voor de stationsbibliotheek hebben we gekozen voor de Bicat Snuffelcatalogus van HKa. Deze catalogus is ontwikkeld voor kleine collecties, die zij overzichtelijk en aantrekkelijk presenteert. Wat echter niet kan, is zoeken op titel of auteur. Dat is gedaan om te voorkomen dat een klant een grote kans heeft om wat hij op die manier zoekt niet te vinden, de collectie is immers klein. Probleem voor ons is nu dat opvallend veel klanten kenbaar hebben gemaakt de functie zoeken op auteur of titel te missen. We zullen nu eerst moeten beslissen of we al dan niet op deze wens/klacht ingaan. Wat weegt zwaarder: klanten de teleurstelling besparen dat iets wat ze zoeken niet in de collectie aanwezig is of tegemoet komen aan de signalen die we nu ontvangen? Wordt vervolgd.

Frankwatching

De Bibliotheek op het station is het afgelopen half jaar meerdere malen ook buiten de bibliotheekbranche genoemd als een voorbeeld van het inspelen op trends. De meest recente illustratie daarvan staat in een artikel op Frankwatching over de rol van nieuwe media in ons dagelijks leven. Rudy van Belkom van Imagobureau TINK! schrijft daarin:

“Verder zullen ‘location-crossovers’ steeds populairder worden. Denk hierbij aan de bibliotheek op het station. Onderweg naar het station met je mobieltje bestellen en op het station ophalen. Hierin kom je de consument tegemoet in haar behoefte aan authenticiteit (een echt boek i.p.v. tablet), zonder dat ze moeten zeulen met grote boeken. Want als je uit de trein stapt, lever je het boek gewoon weer in.”

Discussie

Op dit moment is er binnen de branche een discussie gaande over de Bibliotheek op het station. Start was het artikel van Chris Wiersma in Bibliotheekblad. Dit artikel werd aangehaald in WWW, de nieuwsbrief van Wim Keizer. Daarop volgde een WWW later een reactie van Bram Rietveld van de Bibliotheek Haarlem en als laatste een reactie op het weblog van zijn ex-collega Jan Klerk.

Er is mij van verschillende kanten geadviseerd ook een reactie te geven, al is het maar om het beeld van een aantal collega’s in het land dat de stationsbibliotheek alleen top-60-titels heeft te nuanceren. Ik zal zeker met een bijdrage komen, in de vorm van een feitelijke tussenbalans van de proef die op station Haarlem wordt uitgevoerd met als doel voor de hele branche nuttige informatie op te leveren over de geschiktheid van een vestiging op een station voor het werven van nieuwe leden en het positief profileren van de openbare bibliotheek. Even geduld a.u.b.

De harde resultaten na vijf maanden 13 januari 2012

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: ,
add a comment

De jaarwisseling is een mooi moment om een balans op te maken van de harde resultaten van de eerste vijf maanden van de Bibliotheek op het station Haarlem.

Leden

We sluiten 2011 af met 540 leden. Daarmee zitten we na 40% van de tijd op 50% van het aantal leden dat we begin augustus 2012, twaalf maanden na de opening, willen hebben. Het ledenbestand bestaat voor uit 54% uit klanten die bij inschrijving geen lid van de Bibliotheek Haarlem waren; we willen naar een percentage van 70%. Het ledenbestand bestaat dus uit 46% “tientjesleden”, leden van de Bibliotheek Haarlem die voor het lidmaatschap van de stationsbibliotheek 10 euro bij betalen. Vervolgens is 33% een nieuw lid met een jaarabonnement van 40 euro. De overige 21% van de leden kiest ervoor om zelf een tegoed op de ledenpas te zetten en per uitlening 2.50 euro te betalen. De verhouding die we  na twaalf maanden verwachten is 30% tientjesleden, 20% volledige leden en 50% transactieleden: veel meer transactieleden ten koste van tientjesleden, dus. Het ligt voor de hand dat de verhouding die kant opgaat, omdat de makkelijkst te werven leden, de tientjesleden, voor  een relatief groot deel al binnen zullen zijn. Dan de opbouw van het ledenbestand naar geslacht. Op basis van het kwantitatieve marktonderzoek dat is uitgevoerd, leek het haalbaar om meer mannen te trekken dan gemiddeld in de bibliotheeksector gehaald wordt. In plaats van het gemiddelde percentage in bibliotheken van 25% is het streven gericht op 40% mannen. Maar helaas: terwijl 50% van de treinforensen mannelijk is, trekken we in de stationsbibliotheek toch weer niet meer dan 25%. Dat percentage heeft hoger gelegen, maar de vrouwen hebben weer orde op zaken gesteld. Wat de leeftijdsopbouw van het huidige ledenbestand wordt ons streven weliswaar heel redelijk, maar nog niet geheel naar wens beloond:

  • Primaire doelgroep (25-50 jaar, geen lid Bibliotheek Haarlem): 33%
  • Secundaire doelgroep (25-50 jaar, lid Bibliotheek Haarlem): 27%
  • Tertiaire doelgroep  1 (jonger dan 25 jaar): 9%
  • Tertiaire doelgroep  2 (ouder dan 50 jaar): 31%.
Natuurlijk is iedere klant welkom, laat dat duidelijk zijn, maar we willen graag meer jongeren.

Bezoekers

Het aantal bezoekers was op 31 december 2011 17.795, dat zijn er 827 per week en 34,2 per openingsuur. We hebben vooraf geen doel of verwachting geformuleerd, waar we deze aantallen tegenaan kunnen zetten. Natuurlijk willen we het aantal bezoekers opvoeren. Interessant is ook de verdeling van de bezoekers over de dagen van de week. De maandag, woensdag en vrijdag zijn de rustigere dagen met alle drie 18% van het aantal bezoekers. Op de dinsdagen trekken we 22% en de drukste dag is donderdag met 23%. Dit lijkt een evenwichtig beeld, maar in de praktijk schommelen de percentages sterk per week: op de maandagen, woensdagen en vrijdagen tussen de 12% en 25% en op de dinsdagen en donderdagen tussen de 17% en 29%. Kijken we naar de verdeling van het aantal bezoekers per ochtend- of avondspitsopenstelling, dan trekken de ochtenden – 40% van de totale openstelling: elke werkdag van 7 tot 9 uur – in totaal 30% van het aantal bezoekers. De avonden – 60% van de totale openstelling: elke werkdag van 16 tot 19 uur – trekken 70%. De avondopenstelling is dus drukker en dat is volgens verwachting. Tenslotte durf ik te zeggen dat het opleidingsniveau van de leden hoger is dan gemiddeld in een reguliere bibliotheek. Dat zie je ook aan het leengedrag, dat hieronder wordt gespecificeerd: relatief veel literatuur en binnen de rubriek Spanning voornamelijk de literaire thrillers.

Uitleningen

In de eerste vijf maanden zijn er 4671 boeken en tijdschriften uitgeleend. Dat zijn er o,26 per bezoeker en 9 per openingsuur. Op basis van het vooraf gestelde doel zitten we met het aantal uitleningen op 71% van wat we in de eerste twaalf maanden willen bereiken. Maar nu denk ik, zeker als je kijkt naar het aantal uitleningen per uur, dat we te laag hebben ingezet. De verdeling van de uitleningen over de diverse rubrieken is als volgt: Top 60 34%, Fictie/Literatuur 23%, Fictie/Spanning 11%, Fictie/Romantiek 4%, Fictie/Graphic novels 3%, Nonfictie/Wereld 9%, Nonfictie/Ik 6%, Nonfictie/Werk 5%, Nonfictie/Thuis 3%, Tijdschriften 2%. De eerste drie zijn de grote rubrieken met een behoorlijke collectie. De andere rubrieken zijn duidelijk kleiner in omvang; de rubriek Wereld steekt daar qua uitleningen uit.

Acties

De proefperiode is gelukkig nog jong, want er valt nog veel te doen. Het marketingplan dat in de maak is, moet leiden tot meer leden, met name mannen tussen de 25 en 50 jaar die geen lid zijn van de Bibliotheek Haarlem. Daarmee stijgt het aantal uitleningen (absoluut en per openingsuur) en komen de verhoudingen binnen het ledenbestand t.a.v. soorten abonnementen, geslacht en leeftijd meer in lijn met de gestelde doelen. Daarnaast moet het streven gericht zijn op het verhogen van het aantal uitleningen per bezoeker. Er gaan nog teveel bezoekers weg zonder iets te lenen, zo’n drie op de vier. Voor een deel zijn dat bezoekers die geen lid zijn, waarmee ook duidelijk wordt dat daar nog gemakkelijk bereikbaar potentieel zit. Het zal trouwens mogelijk wel zo zijn dat meer dan in reguliere bibliotheken een klant ’s ochtends in de haast snel een boek inlevert en pas in de avond de tijd neemt om een nieuw boek te lenen. Daarmee zijn er voor een enkele uitlening twee bezoeken nodig. Een belangrijk onderdeel van de marketing zal instore-marketing zijn, in combinatie met het nog gemakkelijk maker om lid te worden. Daar doen we nog nauwelijks iets aan.

Te koel of niet te koel, dat is de vraag 22 december 2011

Posted by Dick van Tol in Airport Library, Stationsbibliotheek.
Tags: , , ,
add a comment

Evaluatie bouw en inrichting

Met inrichtingsontwerpbureau JosdeVries en bouwmanagementbureau RBM hebben we alle bouw-en inrichtingszaken van de Bibliotheek op het station Haarlem nabesproken, zowel wat betreft het project als het resultaat. De tevredenheid overheerst, maar er zijn toch ook punten die we bij eventuele volgende stationsbibliotheken anders gaan aanpakken, zoals stroomlijning van contacten op enkele onderdelen en enkele wijzigingen t.a.v. leveranciers. De onderlinge samenwerking met JdV en RBM is geheel naar wens verlopen, met deze partijen gaan we graag verder.

De volgende stap is een mogelijke aanpassing van de inrichting. Ook JdV vindt dat de inrichting nog iets warmer moet en doet daarvoor binnenkort een voorstel. Mooi dat JdV daar zelf mee gekomen is, want de enkele personen die kritiek op de inrichting hebben geuit, vinden die wat te koel. Maar we zullen het voorstel van JdV kritisch beoordelen, want het moet wel echt om verbeteringen gaan van de al zo fraaie bibliotheek.

Vlamingen op bezoek

Op 13 december bezochten onder leiding van Rob Bruijnzeels zeventien Vlaamse bibliothecarissen de Bibliotheek op station Haarlem. Het bezoek was onderdeel van een meerdaagse toer langs Nederlandse bibliotheken. Het bezoek vond plaats aan het einde van een lange dag, maar ook los daarvan had ik het idee dat de Vlamingen niet precies wisten wat ze ervan moesten denken. Ze vonden ‘m interessant en mooi, maar ook wel “commercieel”.

Publiciteit

Met het persbericht over het vijfhonderdste lid hebben we weer zo’n beetje alle Haarlemse dag- en weekbladen gehaald. Dat blijven toch de belangrijkste media om de bezoekers- en ledenaantallen te stimuleren. Hoewel ook het artikel in Spoor, het magazine voor vaste klanten van de NS (oplage 130.000 ex.), nieuwsgierigen naar de Bibliotheek op station heeft getrokken.

Volgende lokaties

Een van de regiomanagers van de NS benaderde ons met de vraag of interesse was voor een bibliotheek op station Naarden-Bussum. Hoewel de NS hele aantrekkelijke financiële voorwaarden bood, is de Openbare Bibliotheek Naarden-Bussum niet op het aanbod ingaan, met name vanwege budgettaire redenen. Nu is station Naarden-Bussum naar mijn mening ook te klein voor een volledige, rendabele  stationsbibliotheek: het aantal dagelijkse in- en uitstappers bedraagt 12.000 – Haarlem heeft er driemaal zo veel – en de aangeboden ruimte is wat omvang betreft vergelijkbaar met Haarlem, tussen de 150 en 200 m2. De ruimte wordt nu gehuurd door een muziekschool, maar NS wil liever een bestemming die service biedt aan de reizigers.

Dezelfde regiomanager heeft intussen alweer een tweede station aangeboden, dat veel interessanter is. De ruimte komt helaas pas in 2016, als het station geheel is vernieuwd, beschikbaar. Maar toch: het laat zien dat er ook door de verschillende regiomanagers al aan ons gedacht wordt.

Een mening uit ander hoek

Voor een kijk op de stationsbibliotheek uit een andere hoek, is dit artikel aardig.

Resultaten

Op 16 december, aan het einde van de negentiende week,  stonden de tellers van de Bibliotheek op het station Haarlem als volgt: 16.286 bezoekers, 522 leden (waarvan 55% bij inschrijving geen lid van de Bibliotheek Haarlem),  4124 uitleningen, 256 media-uitingen, 157 volgers op Twitter, 64 likes op Facebook.

Tenslotte een heel kort bericht over Airport Library

De redactie van Guiness Book of World Record heeft foto’s van Airport Library opgevraagd met het oog op vermelding in de editie 2013. Geinig toch?

500 leden 9 december 2011

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: ,
add a comment

Vier maanden na de opening heeft de Bibliotheek op het station Haarlem het 500e lid ingeschreven. Daarmee liggen we op koers. We hebben nu nog acht maanden om de resterende 590 leden te werven en zo de ledendoelstelling voor het eerste jaar te halen. We zullen er natuurlijk harder aan moeten trekken dan bij de eerste 500 leden.

Andere resultaten na vier maanden (einde 17e week): 3.557 uitleningen, 14.466 bezoekers, 152 volgers op Twitter, 63 vrienden op Facebook en 250 media-uitingen.

Gesprek met NS

Op 5 december vond ook het eerste gesprek met onze nieuwe contactpersoon bij NS plaats. Hij is de accountmanager voor alle voorzieningen die op minimaal drie stations zijn gevestigd. Hij was zeer te spreken over de eerste stationsbibliotheek en gaat voor eventuele vestigingen op andere (kleinere) stations nadenken over mogelijke combinaties met andere voorzieningen op het gebied van media en horeca. Hij bood ook aan te onderzoeken of de NS een koffieautomaat in de stationsbibliotheek kan plaatsen ter vervanging van de huidige automaat, waarvan we de kwaliteit niet hoog genoeg vinden. We zijn al enige tijd op zoek naar een beter alternatief, maar hebben dat nog niet gevonden.

Retailgoeroe 

In de week van 1 december was ik met twintig collega’s uit het land op studiereis naar Londen. Onder leiding van stratoloog en retailgoeroe (o.a. ex-Bijenkorf) – een benaming van de accountmanager van NS – Pim van den Berg bezochten we onder meer een aantal opvallende en goed doordachte  winkels, markten en horecagelegenheden. Hij vertelde dat stations steeds belangrijker worden als centra van retail en dienstverlening. Nu ligt de nadruk nog op winkels en horeca, maar hij voorspelt dat diensten zullen volgen. We bezochten onder meer het prachtig gerenoveerde St. Pancrasstation met in het souterrain een volledige winkelstraat.

Ik vroeg Pim van den Berg om de Bibliotheek op station Haarlem te komen bekijken en beoordelen en dat heeft hij direct gedaan. Hij vind het een mooi en helder ingerichte ruimte, maar te clean; hij mist ‘warmte’. Dat kan wat hem betreft worden opgelost door andere tafel en stoelen in de rustruimte, het aanbrengen van een of enkele sfeerlampen en meer en warmere fotografie.

Volgende week evalueren we de stationsbibliotheek met inrichtingsontwerper JosdeVries. Met het commentaar en de suggesties van Pim van den Berg heb ik wat extra materiaal voor discussie.

Voor een schat aan foto’s van retail over de hele wereld moet je de beeldbank eens bekijken op zijn website Perspectives.nl.

Belangstelling

Afgelopen week was er een vertegenwoordiging van CODA (Cultuur Onder Dak Apeldoorn, o.a bibliotheek) op bezoek. Enerzijds lieten ze zich informeren over de Bibliotheek op het station, anderzijds boden ze ons hun dienstverlening op het gebied van snelle levering van actuele media aan. Zou nog een mooie samenwerking kunnen worden.

Ook werd bekend dat er een delegatie van zes bibliotheekdirecteuren uit Overijssel op bezoek wil komen. Ze zijn zeer welkom. Interessant dat zich gezamenlijk willen oriënteren. Zou een mooi netwerkje kunnen worden.

Linkse hobby 9 november 2011

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: , , ,
add a comment

Niet het Beste bibliotheekproject 2011


Ik vind dat ik er eigenlijk niet omheen kan om op deze plek te reageren op de uitslag van de verkiezing Beste bibliotheekproject 2011, ook al doe ik dat met enige tegenzin. Natuurlijk hadden we graag gewonnen. Dat dit niet gebeurd is, is jammer, maar wat me dwars zit is dat in Bibliotheekblad als reden wordt genoemd dat de collectie van de Bibliotheek op het station alleen maar uit bestsellers bestaat. Dat is namelijk niet waar. Wel waar is dat er alleen actuele boeken staan, maar dat is wat anders. Binnen het actuele aanbod kiezen we ook voor titels waarvan bij verschijnen allerminst zeker is dat het een bestseller wordt. Van de titels is de collectie graphic novels weten we zelfs zeker dat het geen bestsellers worden.

Waren de juryleden nou gewoon maar komen kijken in plaats van een besluit te nemen op basis van het projectplan. Desondanks leggen we het signaal niet naast ons neer en zullen wij ons nog bewuster zijn van de wenselijkheid de collectie breed te houden. We zien trouwens dat ook de klanten van de stationsbibliotheek dat waarderen, want het aandeel bestsellers in het aantal uitleningen neemt af. Ook de klanten waarderen dus een bredere collectie.

En zeer sympathiek: het felicitatie- annex troostboeket van ILGE, de sponsor van de kranten- en tijdschriftencollectie van de eerste vijf stationsbibliotheken.

AKO

Op 8 november was de algemeen directeur van AKO op bezoek in de Bibliotheek op het station Haarlem. Hij beoordeelde de stationsbibliotheek als goed doordacht en mooi vorm gegeven. Ook zag hij duidelijk de verschillen met het assortiment van de AKO’s en Bruna’s op stations (ook eigendom van AKO). We hebben de afgelopen jaren al twee keer eerder met AKO gesproken en de gesprekken zijn steeds prettiger geworden. Nu is afgesproken dat we beide nadenken over samenwerkingsmogelijkheden.

De AKO sluit zich nu definitief aan bij twee boekhandels in Haarlem, Atheneum en De Vries, die de komst van de stationsbibliotheek toejuichen vanwege de versterking van de leescultuur in Haarlem en ook al hebben aangegeven samen te willen werken.

Inzet van lokale politieke partijen

Na de inzet van PvdA-leden van de gemeenteraden van Dordrecht en Gorinchem en de Groen!-fractie in Leuven, is het D’66 die zich in Breda inzet voor een stationsbibliotheek. Leuk om te merken dat het idee ook bij de lokale politiek enthousiasme oplevert. We hebben nu in twaalf steden contact met bibliotheek en/of gemeente.

Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland hebben positief gereageerd op de wens van de PvdA om de komst van een Zuid-Hollandse stationsbibliotheek in 2012 te stimuleren. NS heeft drie stations aangeboden en nu is het zaak om een goede combinatie tussen station, bibliotheek en gemeente te vinden.

Als je naar de partijen kijkt die het idee van de Bibliotheek op het station omarmen, dan is er slechts een conclusie mogelijk: de stationsbibliotheek is een linkse hobby.

Studenten

Vorige week waren er al voor de derde keer studenten Journalistiek op bezoek om een studieopdracht aan de Bibliotheek op het station te wijden. Tijdens de officiële opening was er een studente die een radio-item heeft gemaakt, vervolgens een studente die een spread – een pagina met artikelen, foto’s, graphics etc. – samenstelt en vorige week twee studenten van de UvA die opnamen voor een filmpje hebben gemaakt. En ik vertelde al eerder van de opdracht die een aantal studenten van de Haagse kunstacademie momenteel uitvoeren.

Opvallend, die belangstelling van studenten.

Resultaten 

In de twaalfde week na de opening hebben we de 10.000ste bezoeker ontvangen. Volgens een van de frontofficers is de stationsbibliotheek sinds vorige week een “gewone” bibliotheek geworden, met een meerderheid van bekende bezoekers die al precies weten hoe alles werkt en ook naar specifieke titels gaan vragen. Dat merken we ook aan het aantal nieuwe leden per week dat inmiddels op een lager niveau ligt dan de eerste 1o weken. Het “laaghangend fruit” is geoogst, voor de rest van de leden zullen we harder aan de boom moeten schudden.

Op 4 november, aan het einde van de dertiende week,  stonden de tellers als volgt: 11.223 bezoekers, 437 leden (waarvan 53% bij inschrijving geen lid van de Bibliotheek Haarlem),  2457 uitleningen, 245 media-uitingen, 140 volgers op Twitter, 60 likes op Facebook.

Publiciteitsexplosie in Rusland 25 oktober 2011

Posted by Dick van Tol in Airport Library, Stationsbibliotheek.
Tags: , ,
add a comment

Ook de Russische media hebben belangstelling voor de Bibliotheek op het station. Tientallen Russische websites hebben een bericht opgenomen. Waarschijnlijk is het begonnen met een bericht op Netherlands.russiaregionpress.ru op 5 oktober, dat werd overgenomen door Independant-news.ru op 7 oktober. Independent is als grootste mediabedrijf in Rusland de nieuwsleverancier van vele media en dus volgde een ware explosie op 7 oktober en de dagen erna. Niet alleen de stationsbibliotheek, maar ook Airport Library krijgt aandacht. Als je nu via Google op trefwoord ProBiblio Russischtalige sites zoekt, levert dat 1140 hits op. Altijd weer interessant om de gang van nieuws te volgen.

Met een specifieke krant hebben we ook daadwerkelijk een paar keer contact gehad en dat heeft tot een groot artikel geleid dat op 14 oktober verscheen. Het betreft Vedomosti, een financieel dagblad. De journaliste gaf aan dat ze wenste dat er in haar land zulke bijzondere culturele projecten zouden zijn. Alleen jammer dat ze de feiten over de Bibliotheek op het station en Airport Library een paar door elkaar haalt.

Peiling Bibliotheekblad

Gedurende een week heeft er op de homepage van Bibliotheekblad een poll gestaan die lezers uitnodigde om zich kritisch over de stationsbibliotheek uit te laten. Dit op basis van de stelling: de Bibliotheek op het station doet afbreuk aan het profiel van de openbare bibliotheek. De meerderheid van de respondenten is het met de stelling eens. Het beeld ontstaat met name van een bibliotheek die door de keuze voor een retailinrichting en een actuele collectie de waan van de dag volgt en het wezen van de bibliotheek geweld aan doet. We zijn ons van de valkuilen bewust en vatten de kritiek op als een waarschuwing om het wezen van de bibliotheek niet uit het oog te verliezen.

De Bibliotheek op het station heeft de functie van een aantrekkelijke voorpost van de Openbare Bibliotheek. De keuze voor een retailinrichting is ingegeven door de wens de collectie aantrekkelijk te presenteren, maar frontale presentatie versnelt ook het zoekproces van de klant met weinig tijd. En de keuze voor actualiteit is niet vanzelf een keuze voor populaire boeken. Ook binnen een actueel aanbod is nog genoeg ruimte voor breedte, kwaliteit en diepgang. Niemand kan volhouden dat er de laatste twee jaar geen boeken met kwaliteit en diepgang zijn verschenen. De collectie is op dit moment nog niet optimaal, maar daar wordt hard aan gewerkt. We moeten nog wat meer beeld krijgen waar de belangstelling van de klanten ligt.

De klanten laten in ieder geval blijken de presentatie en actualiteit van de collectie zeer te waarderen. Als ik in de bibliotheek aanwezig ben, valt het me op hoeveel mensen dat actief kenbaar maken. Onder meer het hoofd van de informatievoorziening van het Ministerie van Economie, die op bezoek was om foto’s van de inrichting te maken omdat ze aan de slag is met het moderniseren en aantrekkelijker maken van de bibliotheek op het ministerie.

Resultaten stationsbibliotheek

Op 21 oktober, aan het einde van de elfde week,  stonden de tellers als volgt: 9542 bezoekers, 403 leden (waarvan 53% bij inschrijving geen lid van de Bibliotheek Haarlem),  1906 uitleningen, 245 media-uitingen, 129 volgers op Twitter.

Pop-up libraries

En dan tot slot nog een aardig artikel in het Engelse magazine Catch over pop-up libraries met veel aandacht voor Airport Library en Strandbibliotheek (pagina 7).

Dode hoek 11 oktober 2011

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: , ,
add a comment


 

Toen we vlak voor de inrichting van NS hoorden dat we de gehele ruimte op station Haarlem mochten huren voor dezelfde prijs als voor de aanvankelijk overeengekomen 100m2, hebben we het meubilair wat ruimer opgesteld. Dat heeft vooral voordelen, maar er is ook een nadeel: de kast met informatieve boeken rond de thema’s Ik en Thuis staat net iets uit de loop (het gaat maar om een of twee stappen), waardoor de uitleningen van die boeken duidelijk achterblijven. Dat het allemaal aan de plaats van de kast ligt en niet aan de boeken is inmiddels gebleken, want nu we tijdelijk een deel van de boeken op het focuspunt in de lange, in de loop gelegen kastenwand hebben geplaatst, worden ze heel goed geleend. Binnenkort gaan we evalueren met inrichtingsontwerpbureau JosdeVries en bouwmanagementbureau RBM en dan zullen we het zeker hebben over een betere invulling van de “dode hoek”.

Het is in het algemeen heel prettig om met de plaatsing van de boeken te spelen en dat doen we ook. In de stationsbibliotheek is streng vasthouden aan een bepaalde plaatsingssystematiek niet nodig. We zetten ook rustig bepaalde titels waarvan we meer exemplaren hebben op verschillende plekken.

Een andere kijk op stationsbibliotheken

Enkele weken geleden maakte in de Bibliotheek op het station Haarlem kennis met een derdejaars student Interieurarchitectuur aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij vertelde mij dat zijn groep de opdracht had gekregen een ontwerp te maken voor een bibliotheek in een specifieke ruimte in de hal van Den Haag Centraal. Ik was natuurlijk zeer geïnteresseerd en naar aanleiding daarvan was ik 4 oktober j.l. op de KABK op bezoek om de studenten te vertellen over de stationsbibliotheek en achtergrondinformatie te geven die zij kunnen gebruiken bij de uitvoering van hun opdracht.

Het blijkt dat er onder de studenten discussie is over de plaats van boeken in een stationsbibliotheek. Een deel van hen denkt dat boeken snel verdwijnen, een ander deel ziet meer toekomst. Maar allemaal zien ze de bibliotheek van de toekomst als een plaats waar de ontmoeting belangrijker is dan boeken. Wel moet worden gezegd dat de studenten niet de opdracht hebben gekregen om vanuit klantbehoeften te denken, maar vanuit de functie die de ruimte op het station kan vervullen. Ze zijn dan ook begonnen met een analyse van de omgeving van de ruimte op den haag Centraal. Vanuit deze visie is het logisch dat ze vinden dat elke stationsbibliotheek anders zou moeten (kunnen) zijn. Ze begrepen wel waarom wij andere keuzes hebben gemaakt.

Afgesproken is dat ik nog eens wordt uitgenodigd als de ontwerpen klaar zijn. Dat zou wel eens heel interessant materiaal kunnen zijn.

Aandacht in het buitenland

Ik deed al eerder melding van aandacht voor de Bibliotheek op het station in naburige landen: België, Duitsland, Engeland en Frankrijk. Maar inmiddels zijn overgestapt op andere continenten: Afrika en Australië.

Ook leuk zijn de bewegingen in Leuven, waar de lokale partij Groen! de bibliotheek zullen aanspreken over het idee om ook in deze stad een stationsbibliotheek te openen.

En tenslotte: in de Intermediair van 7 oktober staat in de rubriek SWOT een gelijknamige analyse van de Bibliotheek op het station. Op zich geen verrassingen – onze belangrijkste zwakte zijn de beperkte openingstijden en de belangrijkste bedreiging is de opkomst van het e-book -, maar wel leuk.

Resultaten

Op vrijdagochtend  7 oktober, bijna het einde van de negende week,  stonden de tellers als volgt:  7706 bezoekers,  346 leden (waarvan 53% bij inschrijving geen lid van de Bibliotheek Haarlem),  1361 uitleningen:  216 media uitingen, 115 volgers op Twitter.