jump to navigation

Te koel of niet te koel, dat is de vraag 22 december 2011

Posted by Dick van Tol in Airport Library, Stationsbibliotheek.
Tags: , , ,
add a comment

Evaluatie bouw en inrichting

Met inrichtingsontwerpbureau JosdeVries en bouwmanagementbureau RBM hebben we alle bouw-en inrichtingszaken van de Bibliotheek op het station Haarlem nabesproken, zowel wat betreft het project als het resultaat. De tevredenheid overheerst, maar er zijn toch ook punten die we bij eventuele volgende stationsbibliotheken anders gaan aanpakken, zoals stroomlijning van contacten op enkele onderdelen en enkele wijzigingen t.a.v. leveranciers. De onderlinge samenwerking met JdV en RBM is geheel naar wens verlopen, met deze partijen gaan we graag verder.

De volgende stap is een mogelijke aanpassing van de inrichting. Ook JdV vindt dat de inrichting nog iets warmer moet en doet daarvoor binnenkort een voorstel. Mooi dat JdV daar zelf mee gekomen is, want de enkele personen die kritiek op de inrichting hebben geuit, vinden die wat te koel. Maar we zullen het voorstel van JdV kritisch beoordelen, want het moet wel echt om verbeteringen gaan van de al zo fraaie bibliotheek.

Vlamingen op bezoek

Op 13 december bezochten onder leiding van Rob Bruijnzeels zeventien Vlaamse bibliothecarissen de Bibliotheek op station Haarlem. Het bezoek was onderdeel van een meerdaagse toer langs Nederlandse bibliotheken. Het bezoek vond plaats aan het einde van een lange dag, maar ook los daarvan had ik het idee dat de Vlamingen niet precies wisten wat ze ervan moesten denken. Ze vonden ‘m interessant en mooi, maar ook wel “commercieel”.

Publiciteit

Met het persbericht over het vijfhonderdste lid hebben we weer zo’n beetje alle Haarlemse dag- en weekbladen gehaald. Dat blijven toch de belangrijkste media om de bezoekers- en ledenaantallen te stimuleren. Hoewel ook het artikel in Spoor, het magazine voor vaste klanten van de NS (oplage 130.000 ex.), nieuwsgierigen naar de Bibliotheek op station heeft getrokken.

Volgende lokaties

Een van de regiomanagers van de NS benaderde ons met de vraag of interesse was voor een bibliotheek op station Naarden-Bussum. Hoewel de NS hele aantrekkelijke financiële voorwaarden bood, is de Openbare Bibliotheek Naarden-Bussum niet op het aanbod ingaan, met name vanwege budgettaire redenen. Nu is station Naarden-Bussum naar mijn mening ook te klein voor een volledige, rendabele  stationsbibliotheek: het aantal dagelijkse in- en uitstappers bedraagt 12.000 – Haarlem heeft er driemaal zo veel – en de aangeboden ruimte is wat omvang betreft vergelijkbaar met Haarlem, tussen de 150 en 200 m2. De ruimte wordt nu gehuurd door een muziekschool, maar NS wil liever een bestemming die service biedt aan de reizigers.

Dezelfde regiomanager heeft intussen alweer een tweede station aangeboden, dat veel interessanter is. De ruimte komt helaas pas in 2016, als het station geheel is vernieuwd, beschikbaar. Maar toch: het laat zien dat er ook door de verschillende regiomanagers al aan ons gedacht wordt.

Een mening uit ander hoek

Voor een kijk op de stationsbibliotheek uit een andere hoek, is dit artikel aardig.

Resultaten

Op 16 december, aan het einde van de negentiende week,  stonden de tellers van de Bibliotheek op het station Haarlem als volgt: 16.286 bezoekers, 522 leden (waarvan 55% bij inschrijving geen lid van de Bibliotheek Haarlem),  4124 uitleningen, 256 media-uitingen, 157 volgers op Twitter, 64 likes op Facebook.

Tenslotte een heel kort bericht over Airport Library

De redactie van Guiness Book of World Record heeft foto’s van Airport Library opgevraagd met het oog op vermelding in de editie 2013. Geinig toch?

Advertenties

500 leden 9 december 2011

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: ,
add a comment

Vier maanden na de opening heeft de Bibliotheek op het station Haarlem het 500e lid ingeschreven. Daarmee liggen we op koers. We hebben nu nog acht maanden om de resterende 590 leden te werven en zo de ledendoelstelling voor het eerste jaar te halen. We zullen er natuurlijk harder aan moeten trekken dan bij de eerste 500 leden.

Andere resultaten na vier maanden (einde 17e week): 3.557 uitleningen, 14.466 bezoekers, 152 volgers op Twitter, 63 vrienden op Facebook en 250 media-uitingen.

Gesprek met NS

Op 5 december vond ook het eerste gesprek met onze nieuwe contactpersoon bij NS plaats. Hij is de accountmanager voor alle voorzieningen die op minimaal drie stations zijn gevestigd. Hij was zeer te spreken over de eerste stationsbibliotheek en gaat voor eventuele vestigingen op andere (kleinere) stations nadenken over mogelijke combinaties met andere voorzieningen op het gebied van media en horeca. Hij bood ook aan te onderzoeken of de NS een koffieautomaat in de stationsbibliotheek kan plaatsen ter vervanging van de huidige automaat, waarvan we de kwaliteit niet hoog genoeg vinden. We zijn al enige tijd op zoek naar een beter alternatief, maar hebben dat nog niet gevonden.

Retailgoeroe 

In de week van 1 december was ik met twintig collega’s uit het land op studiereis naar Londen. Onder leiding van stratoloog en retailgoeroe (o.a. ex-Bijenkorf) – een benaming van de accountmanager van NS – Pim van den Berg bezochten we onder meer een aantal opvallende en goed doordachte  winkels, markten en horecagelegenheden. Hij vertelde dat stations steeds belangrijker worden als centra van retail en dienstverlening. Nu ligt de nadruk nog op winkels en horeca, maar hij voorspelt dat diensten zullen volgen. We bezochten onder meer het prachtig gerenoveerde St. Pancrasstation met in het souterrain een volledige winkelstraat.

Ik vroeg Pim van den Berg om de Bibliotheek op station Haarlem te komen bekijken en beoordelen en dat heeft hij direct gedaan. Hij vind het een mooi en helder ingerichte ruimte, maar te clean; hij mist ‘warmte’. Dat kan wat hem betreft worden opgelost door andere tafel en stoelen in de rustruimte, het aanbrengen van een of enkele sfeerlampen en meer en warmere fotografie.

Volgende week evalueren we de stationsbibliotheek met inrichtingsontwerper JosdeVries. Met het commentaar en de suggesties van Pim van den Berg heb ik wat extra materiaal voor discussie.

Voor een schat aan foto’s van retail over de hele wereld moet je de beeldbank eens bekijken op zijn website Perspectives.nl.

Belangstelling

Afgelopen week was er een vertegenwoordiging van CODA (Cultuur Onder Dak Apeldoorn, o.a bibliotheek) op bezoek. Enerzijds lieten ze zich informeren over de Bibliotheek op het station, anderzijds boden ze ons hun dienstverlening op het gebied van snelle levering van actuele media aan. Zou nog een mooie samenwerking kunnen worden.

Ook werd bekend dat er een delegatie van zes bibliotheekdirecteuren uit Overijssel op bezoek wil komen. Ze zijn zeer welkom. Interessant dat zich gezamenlijk willen oriënteren. Zou een mooi netwerkje kunnen worden.

Linkse hobby 9 november 2011

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: , , ,
add a comment

Niet het Beste bibliotheekproject 2011


Ik vind dat ik er eigenlijk niet omheen kan om op deze plek te reageren op de uitslag van de verkiezing Beste bibliotheekproject 2011, ook al doe ik dat met enige tegenzin. Natuurlijk hadden we graag gewonnen. Dat dit niet gebeurd is, is jammer, maar wat me dwars zit is dat in Bibliotheekblad als reden wordt genoemd dat de collectie van de Bibliotheek op het station alleen maar uit bestsellers bestaat. Dat is namelijk niet waar. Wel waar is dat er alleen actuele boeken staan, maar dat is wat anders. Binnen het actuele aanbod kiezen we ook voor titels waarvan bij verschijnen allerminst zeker is dat het een bestseller wordt. Van de titels is de collectie graphic novels weten we zelfs zeker dat het geen bestsellers worden.

Waren de juryleden nou gewoon maar komen kijken in plaats van een besluit te nemen op basis van het projectplan. Desondanks leggen we het signaal niet naast ons neer en zullen wij ons nog bewuster zijn van de wenselijkheid de collectie breed te houden. We zien trouwens dat ook de klanten van de stationsbibliotheek dat waarderen, want het aandeel bestsellers in het aantal uitleningen neemt af. Ook de klanten waarderen dus een bredere collectie.

En zeer sympathiek: het felicitatie- annex troostboeket van ILGE, de sponsor van de kranten- en tijdschriftencollectie van de eerste vijf stationsbibliotheken.

AKO

Op 8 november was de algemeen directeur van AKO op bezoek in de Bibliotheek op het station Haarlem. Hij beoordeelde de stationsbibliotheek als goed doordacht en mooi vorm gegeven. Ook zag hij duidelijk de verschillen met het assortiment van de AKO’s en Bruna’s op stations (ook eigendom van AKO). We hebben de afgelopen jaren al twee keer eerder met AKO gesproken en de gesprekken zijn steeds prettiger geworden. Nu is afgesproken dat we beide nadenken over samenwerkingsmogelijkheden.

De AKO sluit zich nu definitief aan bij twee boekhandels in Haarlem, Atheneum en De Vries, die de komst van de stationsbibliotheek toejuichen vanwege de versterking van de leescultuur in Haarlem en ook al hebben aangegeven samen te willen werken.

Inzet van lokale politieke partijen

Na de inzet van PvdA-leden van de gemeenteraden van Dordrecht en Gorinchem en de Groen!-fractie in Leuven, is het D’66 die zich in Breda inzet voor een stationsbibliotheek. Leuk om te merken dat het idee ook bij de lokale politiek enthousiasme oplevert. We hebben nu in twaalf steden contact met bibliotheek en/of gemeente.

Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland hebben positief gereageerd op de wens van de PvdA om de komst van een Zuid-Hollandse stationsbibliotheek in 2012 te stimuleren. NS heeft drie stations aangeboden en nu is het zaak om een goede combinatie tussen station, bibliotheek en gemeente te vinden.

Als je naar de partijen kijkt die het idee van de Bibliotheek op het station omarmen, dan is er slechts een conclusie mogelijk: de stationsbibliotheek is een linkse hobby.

Studenten

Vorige week waren er al voor de derde keer studenten Journalistiek op bezoek om een studieopdracht aan de Bibliotheek op het station te wijden. Tijdens de officiële opening was er een studente die een radio-item heeft gemaakt, vervolgens een studente die een spread – een pagina met artikelen, foto’s, graphics etc. – samenstelt en vorige week twee studenten van de UvA die opnamen voor een filmpje hebben gemaakt. En ik vertelde al eerder van de opdracht die een aantal studenten van de Haagse kunstacademie momenteel uitvoeren.

Opvallend, die belangstelling van studenten.

Resultaten 

In de twaalfde week na de opening hebben we de 10.000ste bezoeker ontvangen. Volgens een van de frontofficers is de stationsbibliotheek sinds vorige week een “gewone” bibliotheek geworden, met een meerderheid van bekende bezoekers die al precies weten hoe alles werkt en ook naar specifieke titels gaan vragen. Dat merken we ook aan het aantal nieuwe leden per week dat inmiddels op een lager niveau ligt dan de eerste 1o weken. Het “laaghangend fruit” is geoogst, voor de rest van de leden zullen we harder aan de boom moeten schudden.

Op 4 november, aan het einde van de dertiende week,  stonden de tellers als volgt: 11.223 bezoekers, 437 leden (waarvan 53% bij inschrijving geen lid van de Bibliotheek Haarlem),  2457 uitleningen, 245 media-uitingen, 140 volgers op Twitter, 60 likes op Facebook.

Publiciteitsexplosie in Rusland 25 oktober 2011

Posted by Dick van Tol in Airport Library, Stationsbibliotheek.
Tags: , ,
add a comment

Ook de Russische media hebben belangstelling voor de Bibliotheek op het station. Tientallen Russische websites hebben een bericht opgenomen. Waarschijnlijk is het begonnen met een bericht op Netherlands.russiaregionpress.ru op 5 oktober, dat werd overgenomen door Independant-news.ru op 7 oktober. Independent is als grootste mediabedrijf in Rusland de nieuwsleverancier van vele media en dus volgde een ware explosie op 7 oktober en de dagen erna. Niet alleen de stationsbibliotheek, maar ook Airport Library krijgt aandacht. Als je nu via Google op trefwoord ProBiblio Russischtalige sites zoekt, levert dat 1140 hits op. Altijd weer interessant om de gang van nieuws te volgen.

Met een specifieke krant hebben we ook daadwerkelijk een paar keer contact gehad en dat heeft tot een groot artikel geleid dat op 14 oktober verscheen. Het betreft Vedomosti, een financieel dagblad. De journaliste gaf aan dat ze wenste dat er in haar land zulke bijzondere culturele projecten zouden zijn. Alleen jammer dat ze de feiten over de Bibliotheek op het station en Airport Library een paar door elkaar haalt.

Peiling Bibliotheekblad

Gedurende een week heeft er op de homepage van Bibliotheekblad een poll gestaan die lezers uitnodigde om zich kritisch over de stationsbibliotheek uit te laten. Dit op basis van de stelling: de Bibliotheek op het station doet afbreuk aan het profiel van de openbare bibliotheek. De meerderheid van de respondenten is het met de stelling eens. Het beeld ontstaat met name van een bibliotheek die door de keuze voor een retailinrichting en een actuele collectie de waan van de dag volgt en het wezen van de bibliotheek geweld aan doet. We zijn ons van de valkuilen bewust en vatten de kritiek op als een waarschuwing om het wezen van de bibliotheek niet uit het oog te verliezen.

De Bibliotheek op het station heeft de functie van een aantrekkelijke voorpost van de Openbare Bibliotheek. De keuze voor een retailinrichting is ingegeven door de wens de collectie aantrekkelijk te presenteren, maar frontale presentatie versnelt ook het zoekproces van de klant met weinig tijd. En de keuze voor actualiteit is niet vanzelf een keuze voor populaire boeken. Ook binnen een actueel aanbod is nog genoeg ruimte voor breedte, kwaliteit en diepgang. Niemand kan volhouden dat er de laatste twee jaar geen boeken met kwaliteit en diepgang zijn verschenen. De collectie is op dit moment nog niet optimaal, maar daar wordt hard aan gewerkt. We moeten nog wat meer beeld krijgen waar de belangstelling van de klanten ligt.

De klanten laten in ieder geval blijken de presentatie en actualiteit van de collectie zeer te waarderen. Als ik in de bibliotheek aanwezig ben, valt het me op hoeveel mensen dat actief kenbaar maken. Onder meer het hoofd van de informatievoorziening van het Ministerie van Economie, die op bezoek was om foto’s van de inrichting te maken omdat ze aan de slag is met het moderniseren en aantrekkelijker maken van de bibliotheek op het ministerie.

Resultaten stationsbibliotheek

Op 21 oktober, aan het einde van de elfde week,  stonden de tellers als volgt: 9542 bezoekers, 403 leden (waarvan 53% bij inschrijving geen lid van de Bibliotheek Haarlem),  1906 uitleningen, 245 media-uitingen, 129 volgers op Twitter.

Pop-up libraries

En dan tot slot nog een aardig artikel in het Engelse magazine Catch over pop-up libraries met veel aandacht voor Airport Library en Strandbibliotheek (pagina 7).

Dode hoek 11 oktober 2011

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: , ,
add a comment


 

Toen we vlak voor de inrichting van NS hoorden dat we de gehele ruimte op station Haarlem mochten huren voor dezelfde prijs als voor de aanvankelijk overeengekomen 100m2, hebben we het meubilair wat ruimer opgesteld. Dat heeft vooral voordelen, maar er is ook een nadeel: de kast met informatieve boeken rond de thema’s Ik en Thuis staat net iets uit de loop (het gaat maar om een of twee stappen), waardoor de uitleningen van die boeken duidelijk achterblijven. Dat het allemaal aan de plaats van de kast ligt en niet aan de boeken is inmiddels gebleken, want nu we tijdelijk een deel van de boeken op het focuspunt in de lange, in de loop gelegen kastenwand hebben geplaatst, worden ze heel goed geleend. Binnenkort gaan we evalueren met inrichtingsontwerpbureau JosdeVries en bouwmanagementbureau RBM en dan zullen we het zeker hebben over een betere invulling van de “dode hoek”.

Het is in het algemeen heel prettig om met de plaatsing van de boeken te spelen en dat doen we ook. In de stationsbibliotheek is streng vasthouden aan een bepaalde plaatsingssystematiek niet nodig. We zetten ook rustig bepaalde titels waarvan we meer exemplaren hebben op verschillende plekken.

Een andere kijk op stationsbibliotheken

Enkele weken geleden maakte in de Bibliotheek op het station Haarlem kennis met een derdejaars student Interieurarchitectuur aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij vertelde mij dat zijn groep de opdracht had gekregen een ontwerp te maken voor een bibliotheek in een specifieke ruimte in de hal van Den Haag Centraal. Ik was natuurlijk zeer geïnteresseerd en naar aanleiding daarvan was ik 4 oktober j.l. op de KABK op bezoek om de studenten te vertellen over de stationsbibliotheek en achtergrondinformatie te geven die zij kunnen gebruiken bij de uitvoering van hun opdracht.

Het blijkt dat er onder de studenten discussie is over de plaats van boeken in een stationsbibliotheek. Een deel van hen denkt dat boeken snel verdwijnen, een ander deel ziet meer toekomst. Maar allemaal zien ze de bibliotheek van de toekomst als een plaats waar de ontmoeting belangrijker is dan boeken. Wel moet worden gezegd dat de studenten niet de opdracht hebben gekregen om vanuit klantbehoeften te denken, maar vanuit de functie die de ruimte op het station kan vervullen. Ze zijn dan ook begonnen met een analyse van de omgeving van de ruimte op den haag Centraal. Vanuit deze visie is het logisch dat ze vinden dat elke stationsbibliotheek anders zou moeten (kunnen) zijn. Ze begrepen wel waarom wij andere keuzes hebben gemaakt.

Afgesproken is dat ik nog eens wordt uitgenodigd als de ontwerpen klaar zijn. Dat zou wel eens heel interessant materiaal kunnen zijn.

Aandacht in het buitenland

Ik deed al eerder melding van aandacht voor de Bibliotheek op het station in naburige landen: België, Duitsland, Engeland en Frankrijk. Maar inmiddels zijn overgestapt op andere continenten: Afrika en Australië.

Ook leuk zijn de bewegingen in Leuven, waar de lokale partij Groen! de bibliotheek zullen aanspreken over het idee om ook in deze stad een stationsbibliotheek te openen.

En tenslotte: in de Intermediair van 7 oktober staat in de rubriek SWOT een gelijknamige analyse van de Bibliotheek op het station. Op zich geen verrassingen – onze belangrijkste zwakte zijn de beperkte openingstijden en de belangrijkste bedreiging is de opkomst van het e-book -, maar wel leuk.

Resultaten

Op vrijdagochtend  7 oktober, bijna het einde van de negende week,  stonden de tellers als volgt:  7706 bezoekers,  346 leden (waarvan 53% bij inschrijving geen lid van de Bibliotheek Haarlem),  1361 uitleningen:  216 media uitingen, 115 volgers op Twitter.

Yes, vertraging! 4 oktober 2011

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: , ,
add a comment

Vertraging

Vorige week dinsdag was er voor het eerst flinke vertraging op station Haarlem tijdens de ochtendopeningsuren van de Bibliotheek op het station. Heel fijn om te zien dat er dan inderdaad, zoals verwacht, mensen de gelegenheid te baat nemen om de bibliotheek te bezoeken. Niet alleen om tussen de boeken te snuffelen of een kennis te maken, maar ook om in de leesruimte kranten en tijdschriften te lezen.

Nog een filmpje

De opnamen van de Wereldomroep op 23 september hebben weer een mooi filmpje opgeleverd, dat ook in het Engels ondertiteld op internet te vinden is. Er zijn naast dit filmpje ook filmpjes van het NOS Journaal, KoffieMAX en het journaal van RTV Noord-Holland.

Zuid-Holland

Voormalig gedeputeerde en nu Zuid-Hollands statenlid Martin van Engelshoven-Huls, die ook in zijn vorige functie al ijverde voor een stationsbibliotheek in zijn provincie, blijft zich inzetten. Zijn partij heeft GS een aantal vragen gesteld die moeten leiden tot steun voor minimaal een stationsbibliotheek in Zuid-Holland. Op verzoek van de beleidsambtenaar heb ik NS gevraagd aan te geven op welke Zuid-Hollandse stations ruimte beschikbaar is. Ik ben heel benieuwd wat dit oplevert.

Resultaten

Op vrijdagavond  30 september, het einde van de achtste week,  stonden de tellers als volgt:  6932 bezoekers,  320 leden,  1139 uitleningen:  203 media uitingen, 103 volgers op Twitter.

De officiële opening 23 september 2011

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: , ,
add a comment

Speedspeeches

De officiële opening van de Bibliotheek op het station Haarlem, op 21 september jl., was een druk bezochte (meer aanwezigen dan aanmeldingen) en zeer geanimeerde bijeenkomst. Eerst vijf korte toespraakjes van de Noord-Hollandse gedeputeerde voor Cultuur, de directeuren van NS Poort, de Bibliotheek Haarlem en omstreken en ProBiblio, en van de Haarlemse wethouder voor Cultuur in de prachtige voormalige wachtkamer eerste klasse op het station. Vervolgens en masse naar de stationsbibliotheek op hetzelfde middenperron, waar de gedeputeerde – als zijnde het 250ste lid – een enorme lenerspas kreeg en tekende en vervolgens met de sleutel de deur opende en iedereen binnenliet.

Iedereen praat met iedereen

In de stationsbibliotheek volgden anderhalf uur lang talloze gesprekjes en discussies van gasten met telkens weer andere gasten. Ik zag allerlei bijzondere combinaties van mensen van NS Poort (met z’n achten aanwezig), provincie Noord-Holland, gemeente Haarlem, van bibliotheken in Noord- en Zuid-Holland en enkele van daarbuiten, CPNB, JosdeVries, Retail Bouw Management, Haarlem City Marketing, reclamebureau Made in Haarlem, ILGE, ProBiblio en mensen van de pers.

Inspiratie

Ik heb alleen maar positieve reactie gehoord over de stationsbibliotheek. Het algemene oordeel was een frisse, aantrekkelijke bibliotheek met een aantal innovatieve vondsten in een prachtige ruimte. Heel interessant vond ik de reactie van Marcel Vos, directeur Bibliotheek Westland, die het idee opdeed om het huidige ruime maar prijzige filiaal in een van de kleinere plaatsen in zijn werkgebied te vervangen door een pand in de winkelstraat met een inrichting, service en collectie die sterk lijkt op die van de stationsbibliotheek. De vertegenwoordiger van een stadsbibliotheek bedacht de mogelijkheid een dergelijke formule te plaatsen in  de eerste ruimte waar bezoekers binnenkomen. Die ruimte zou dan ook worden ingericht op basis van twee van de kernwaarden van de stationsbibliotheek: actueel en gemakkelijk. Zo zien we het graag: dat de Bibliotheek op het station ook in bredere zin inspireert tot innovaties.

Publiciteit

Waar we bang voor waren is niet gebeurd. De ongeplande publiciteit rond de zachte opening op 8 augustus heeft niet geleid tot mediastilte rond de officiële opening. Het is gelukt om het NOS Journaal te halen, het Jeugdjournaal, het journaal van RTV Noord-Holland, Wereldomroep, Radio 1 Journaal, de Volkskrant, het Haarlems Dagblad, Spits en een heleboel internetsites. Ook in Engeland, Frankrijk en België (o.a. Metro) hebben we de pers gehaald. Bij elkaar zo’n 80 media-uitingen in twee dagen. Het totaal is nu ongeveer 160 media-uitingen. Voor filmpjes en radiofragmenten verwijs ik graag naar de Facebook-pagina van de Bibliotheek op het station.

Gisteren zijn er voor de eerste keer folders op het stations uitgedeeld. Tweeduizend mensen namen een folder aan, met opvallend veel positieve opmerkingen over de komst van de bibliotheek. Het bezoek aan de bibliotheek nam direct sterk toe. Volgende week maandag wordt er voor de tweede en voorlopig laatste maal gefolderd.

Resultaten

Op vrijdagochtend 23 september, einde van de zevende week,  stonden de tellers als volgt: 6029 bezoekers, 264 leden, 899 uitleningen.

Six minutes of fame 19 september 2011

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: ,
add a comment

Op televisie

De Bibliotheek op het station heeft de televisie gehaald. Afgelopen donderdag, 15 september, trad schrijver dezes op in KoffieMAX, een ochtendpraatshow van Omroep MAX. Leuk om eens mee te maken, maar de enorme vluchtigheid van het medium heb ik nu aan den lijve ervaren. En ook geleerd: maak je belangrijkste punt in de eerste zin van je antwoord, want grote kans dat je geen kans krijgt voor een tweede zin. Ze hebben belangstelling voor je onderwerp – ik wil zelfs geloven dat Myrna echt enthousiast over het idee is – maar vervolgens willen ze er zo weinig mogelijk tijd aan besteden, zo krijg je het gevoel. Je gaat aan tafel zitten en voordat je het weet mag je weer weg. Vreemd is alleen dat als je de opname bekijkt die haast helemaal niet opvalt. Blijkbaar ben je als kijker gewend aan in haast opgenomen beelden en is die haast nodig om de aandacht van de kijker vast te houden. Zes minuten op tv is voor de kijker dus eigenlijk heel lang en die tijd heeft de stationsbibliotheek toch maar mooi gekregen.

Ik ben erg blij dat er vooraf al een goed filmpje was gemaakt met een rondleiding/introductie in de stationsbibliotheek. Dit filmpje werd tijdens het gesprek getoond en maakte al veel duidelijk.

Abri-posters en flyers

Afgelopen woensdag, 14 september, zijn op verschillende plaatsen op station Haarlem grote abri-posters met reclame voor de Bibliotheek op het station opgehangen. Op 22 en 26 september worden de in dezelfde stijl gemaakte flyers op het station uitgedeeld. Het zijn promotiemiddelen die met slechts de aanpassing van de lokatie ook voor eventuele volgende stationsbibliotheken gebruikt kunnen worden.

Persuitnodiging

Afgelopen vrijdag heeft NS de uitnodiging aan de pers gestuurd voor de officiële opening van de Bibliotheek op het station op 21 september. Met NS als afzender is de kans op aandacht van de redacties wat groter. We hopen nog behoorlijk wat publiciteit te genereren. Nu hebben we wel de regie en kunnen we alle media benaderen. Bij de eerste publiciteitsgolf rond de zachte opening op 8 augustus, toen we eigenlijk nog geen publiciteit wilde en dus ook geen persbericht hebben verstuurd, hebben wat ons betreft een aantal media ten onrechte nog geen aandacht aan de stationsbibliotheek besteed. Dit geldt onder meer voor op één na alle Haarlemse weekbladen. Ook voor de gedeputeerde Cultuur van de provincie Noord-Holland, de hoogste gast bij de opening, is het van belang dat er voldoende pers ter plaatste aanwezig is.

Zware boeken geen bezwaar 10 september 2011

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: , , ,
1 comment so far

Wat doet de collectie?

Na vijf weken vormt zich zo langzamerhand al een beeld van het leengedrag van de klanten van de Bibliotheek op het station. De boeken uit de Besteller 60 zijn goed voor 40% van de uitleningen, de overige fictie 35% en de overige non-fictie 25%. Ik ben benieuwd of deze verhoudingscijfers ook op de langere termijn zo zullen liggen.

En wat zijn de meest uitgeleende titels in de eerste vijf weken: twee kookboeken van Jamie Oliver (opvallend; dit zijn grote zware boeken), Wij zijn ons brein, Blauwe maandag, De 100-jarige man die uit het raam klom en Het negende schrift van Maya.

Opvallend is dat we de eerste weken al zoveel vraag naar Engelstalige romans hebben gehad, dat we op korte termijn een aparte collectie zullen plaatsen. We hadden vooraf gedacht dat het voldoende zou zijn om op inhoud zo af en toe een Engelstalig boek in de collectie op te nemen, maar dat lijkt nu dus niet zo te zijn.  We zijn benieuwd wat de Engelse collectie gaat doen. Het is de eerste aanpassing die we doorvoeren op basis van de ervaringen die we nu in de praktijk opdoen.

Dataverbinding

Pas sinds 5 september, dus de eerste dag van de vijfde week,  hebben we een vaste dataverbinding en loopt in technische zin alles naar behoren. Dat is een enorme opluchting. Xs4all had haar deel de week ervoor al gedaan, maar stelde vast dat het KPN-deel van de verbinding waarop moet worden aangesloten, nog niet in orde was. KPN kwam maandag en regelde alles binnen een kwartiertje. Dat viel dus mee. Leider van het deelprojectteam ICT stationsbibliotheek Hans van Eekelen slaapt weer.

Het is ontzettend jammer dat het toch weer de techniek is die niet op tijd geregeld was. Terwijl er door de ICT-ers van ProBiblio en HKA heel hard gewerkt is om bicatWise geheel klaar te hebben – en met succes – is het dan een externe partij die de boel verstierd (ik vertelde al dat UPC ons enorm heeft laten zitten en dat we de eerste weken een eigen provisorische oplossing hebben moeten inzetten, in afwachting van de werkzaamheden van nieuwe partner Xs4all).

BicatWise

Waarom hebben we voor de Bibliotheek op het station voor bicatWise gekozen? De belangrijkste reden is het feit dat dit bibliotheekautomatiseringssysteem in Nederland het grootste marktaandeel heeft. De kans dat de exploiterende bibliotheken van toekomstige stationsbibliotheken dit systeem gebruiken is dus het grootst. De keuze is daarom gemaakt, ondanks het feit dat de Bibliotheek Haarlem een ander systeem gebruikt, Vubis. De tweede reden is dat  ProBiblio, als ontwikkelaar van de Bibliotheek op het station,  veel ervaring heeft met dit systeem en dus goede ondersteuning kan bieden. De derde reden is dat de ervaring van ProBiblio met producent HKA is dat dit bedrijf open staat voor innovaties en in staat is in goede communicatie innovaties snel tot stand te brengen. dat is intussen ook wel gebleken.

Voor de stationsbibliotheken is trouwens een afzonderlijk bicatWise-systeem in functie. De wens is namelijk dat we snel kunnen schakelen en in een vroeg stadium innovaties kunnen doorvoeren. Als blijkt dat we op basis van de ervaringen bepaalde (grote) aanpassingen willen doen, dan moet dan ook snel mogelijk zijn, zonder afstemming met “reguliere” bibliotheken die op hetzelfde systeem zitten. De Bibliotheek op het station Haarlem  is niet zomaar een nieuw filiaal dat op het al bestaande bicat-systeem van Noord- en Zuid-Hollandse bibliotheken is gezet.

Tenslotte: voor sowieso de eerste vijf  stationsbibliotheken zullen de exploiterende bibliotheekorganisaties geen (extra) bicat-licentie hoeven betalen op basis van het aantal inwoners van het werkgebied. Dat zou onaantrekkelijk duur worden. Met HKA zijn we tot een schappelijke financiële regeling gekomen.

NS Publieksprijs

Ik ben zeer trots dat we al in de eerste weken onze eerste gezamenlijke activiteit met NS en CPNB zijn gestart: ook op de website van de Bibliotheek op het station kan gestemd worden voor de NS Publieksprijs. In de stationsbibliotheek worden de genomineerde titels apart gepresenteerd, met het publiciteitsmateriaal en een speciaal vervaardigde boekenwijzer met de oproep onze website de stem uit te brengen en daarmee in aanmerking te komen voor een jaar gratis boeken.

De Bibliotheek op het station wordt nu ook genoemd op de website van het NS Tijd voor lezen-programma.

Koffie MAX

Op vrijdag 9 september heeft een filmploeg van het televisieprogramma Koffie MAX opnamen gemaakt. Het filmpje wordt op 15 september uitgezonden als onderdeel van een vraaggesprek dat presentator Myrna Goossens met schrijver dezes over de Bibliotheek op het station heeft.  Koffie MAX heeft niet zozeer de doelgroep van de stationsbibliotheek, maar er kijken 400 tot 500 duizend mensen naar, dus laten we de kans toch maar niet onbenut.

NS

Gisteren vernam ik dat tijdens de officiële opening op 21 september de hoogste baas namens NS Poort het woord zal doen. Aanvankelijk was daarvoor de regiomanager Randstad-Noord naar voren geschoven. Volgens onze contactpersoon bij NS voor alle communicatiezaken geeft dat aan dat bij NS het belang van de Bibliotheek op het station is toegenomen. Kan geen kwaad.

De eerste drie weken 28 augustus 2011

Posted by Dick van Tol in Stationsbibliotheek.
Tags: , ,
1 comment so far

Proefdraaien

De eerste weken zijn natuurlijk enorm enerverend, ondanks het rustige moment waarop de Bibliotheek op het station is open gegaan: op de openingsdatum was de zomervakantie in Haarlem en omstreken pas twee weken bezig. De keuze om in de vakantieperiode open te gaan is bewust genomen. We willen graag een aantal weken proefdraaien, voordat het weer druk wordt op het station.

Achteraf zijn we daar blij om, want ik vertelde in het vorige bericht al dat we met dank aan UPC met een provisorische internetverbinding hebben moeten starten. De eerste week van de opening was die verbinding uiterst instabiel. De tweede  en derde week ging het al beter, maar het wachten is op xs4all, dat op 1 september de lijn komt aanleggen. Pas dan kunnen we met de nieuwsschermen starten en met het scherm van City Marketing Haarlem. Op de nieuwsschermen zullen berichten van het Haarlems Dagblad worden gepresenteerd. In feite zijn alleen de regionale berichten van het HD, de overige berichten zijn van ANP. Op het scherm van City Marketing Haarlem wordt informatie gepresenteerd over Haarlem, zowel toeristische informatie als informatie over wat er in Haarlem te doen is.

Lokale touch

De regionale nieuwberichten en de informatie over wat er in Haarlem te doen is, zijn de invulling van een afspraak die we met NS hebben gemaakt. In de visie van NS is een station een “dynamisch stadsportaal”, een toegangspoort tot de stad. In die visie past een stationsbibliotheek die ook een duidelijke lokale touch heeft. Wij hebben er voor gekozen om het met regionaal nieuws en culturele en eventueel toeristische informatie te doen. Ook mogelijke volgende stationsbibliotheken zullen dit moeten doen. Naast het in een folderkast ingebouwde touchscreen van City marketing Haarlem  liggen ook jaarprogramma’s van de grote podia en folders over specifieke voorstellingen en tentoonstellingen, die nu al gretig aftrek vinden.

Reacties op de inrichting

Ondanks de vakantie hebben we over toeloop niet te klagen. Al heel veel mensen komen een kijkje nemen. Het werk van de medewerkers, die in de maanden augustus en september met z’n tweeën staan en daarna alleen, bestaat nu nog vooral uit het welkom heten van bezoekers, flyers uitdelen en uitleg geven. Belangrijkste conclusie: de Bibliotheek op het stations wordt zeer positief gewaardeerd. Een van de medewerkers zei met dat werken in de stationsbibliotheek de manier is om het geloof in het bibliotheekwerk te hervinden als je dat mocht zijn kwijtgeraakt.

Men vindt de bibliotheek ook heel mooi en waardeert het dat de prachtige ruimte weer zicht baar is en gebruikt wordt. We zijn zeer tevreden over onze keuze voor Jos de Vries, dat er in geslaagd is om het door ons gewenste “hippe broertje” van de reguliere whitebox te ontwerpen. Biebsystemen heeft het ontwerp in mooie tafels en kasten omgezet en ook de andere inrichtingselementen – internettafel (met vier iMac’s, leestafel, leesbanken en -stoelen, lampen – zijn goed gekozen. NRC heeft de bibliotheek vergeleken met een Apple Store, dus we lijken geslaagd te zijn in onze opzet. Veel bezoekers denken eerst dat ze een boekwinkel binnenlopen en moeten we soms zelf uitleggen dat ze zich in een bibliotheek bevinden.

Reacties op onze aanwezigheid

Positieve reacties op hoe de stationsbibliotheek eruit ziet zijn mooi, maar belangrijker is dat bezoekers ook aangeven blij te zijn met de bibliotheek op een plek waar ze een aantal keren per week komen. Ze waarderen het dat bibliotheekgebruik veel makkelijker is geworden en dat is natuurlijk de kern van het hele idee van de Bibliotheek op het station. Dat idee wordt dus herkend door het publiek. Dat geeft me meteen de gelegenheid om te melden dat de stationsbibliotheek elke werkdag open is van 7.00 tot 9.00 uur en van 16.00 tot 19.00 uur, de spitstijden. Wat we al hebben gemerkt is dat we ’s avonds iets langer moeten openblijven, omdat er om 18.55 uur nog twee volle treinen aankomen. Ook lijkt er al een patroon te zijn dat de meeste mensen de middagopenstelling benutten, wat ook onze verwachting was.

Reacties op de collectie

Een essentieel onderdeel van de Bibliotheek op het station is de actuele collectie. Algemeen uitgangspunt is dat boeken niet ouder zijn dan twee jaar. Er is een tafel met top 60-boeken, een tafel met pas verschenen boeken die niet in de top 60 staan en die we extra onder de aandacht willen brengen, een lange kastenwand met Literatuur, Spanning, Romantiek en Graphic novels die  niet in de top 60 staan, twee kasten met non-fictie verdeeld in de rubrieken Ik, Thuis, Werk en Wereld, en een kast met uitleenbare tijdschriften (de wat dikkere maandbladen). De collectie heeft ook een hoger niveau dan die van een reguliere kleine bibliotheek. Reden is het hogere gemiddelde opleidingsniveau van de treinforens. Geen streek- en familieromans in de Bibliotheek op het station dus en binnen de rubriek Spanning voornamelijk literaire thrillers. In de rustruimte liggen kranten en tijdschriften om ter plaatse te lezen. De kranten en tijdschriften worden trouwens gesponsord door ILGE Subscription Management, een partner van veel bibliotheken.

Die actuele collectie – uit het onderzoek bleek al hoe belangrijk die door treinforensen wordt gevonden – wordt inderdaad hoog gewaardeerd. Niet zo verrassend verrassend natuurlijk. Het is een wens die uit alle onderzoek naar voren komt. De meest geleende boeken tot nu toe zijn van de top 60-tafel afkomstig. Als we ze uitleggen waarom de boeken niet van een harde kaft zijn voorzien – sneller na verschijnen in de bibliotheek en lichter en kleiner (belangrijk voor reizigers) – vindt men dat positief, maar men maakt zich wel zorgen over of de boeken niet snel beschadigen. Wij weten natuurlijk ook niet zeker of we de juiste keuze hebben gemaakt. Feit is dat de boeken ook minder lang mee hoeven te kunnen.

Publiciteit

Ons plan was om de publiciteit rond de officiële opening op 21 september te concentreren. Dat is niet gelukt. Er wonen journalisten van allerlei media in Haarlem en als er een over de brug is volgen er meer. Dus al direct flinke artikelen in onder meer NRC, Trouw en Haarlems Dagblad en aandacht in radioprogramma’s op Radio 1, 3FM en 4, Wereldomroep en RTV Noord-Holland en op enkele tientallen internetsites (o.a Telegraaf, NOS en enkele Vlaamse bibliotheekblogs). Het is wel spijtig dat het zo gegaan is. Het resultaat is helemaal niet slecht, maar we hadden nog veel meer publiciteit kunnen krijgen als we alle media een persbericht hadden gestuurd.  Nu hebben alleen de actieve media het nieuws opgepikt. We bedenken een strategie om de andere media toch nog rond 21 september te halen.

Ook op Twitter veel berichten over de opening van de Bibliotheek op het station, te volgen op #stationsbieb. Heel aardig was de tweet van Nicola Clark van The New York Times: “From the folks that brought u Schiphol Library: railway station library opened in Haarlem” (een verwijzing naar de tweet van #Airprtlibrarian Jeanine Deckers). Nicola Clark is de journalist die vorig jaar een artikel over Airport Library heeft geschreven.

Nominatie

En dan tot slot: we zijn natuurlijk verguld met de nominatie van de Bibliotheek op het station voor Beste Bibliotheekproject 2011.